اداره مخطوطات
اين اداره داراي 144814 منبع اطلاعاتي شامل 38774 نسخه خطي، 3488 قرآن خطي، 11169 جزوه قرآني، 36627 نسخه چاپ سنگي، 42388 حلقه ميكروفيلم، 8901 سي دي و 3467 عنوان كتابهاي عكسي، تابلو و آثار هنري است. قرآنهاي اين مجموعه از نمونه هاي ممتاز خوشنويسي، قرآن آرايي و تجليد محسوب مي گردند. برخي از آنها مربوط به سده هاي اوليه اسلام و برخي ديگر به قلم استادان بزرگ خوشنويسي مانند عثمان بن حسين وراق غزنوي و ديگر سلاطين خط كتابت شده است.در اين اداره تصاويري رنگي از قرآنهاي خطي منسوب به امامان بزرگوار (ع) و 23 نسخه قرآن چاپ سنگي منحصر به فرد در معرض زيارت مشتاقان تاريخ كتابت و قرآن آرايي قرار دارد.اداره مخطوطات با دارا بودن منابع اطلاعاتي چون كتابها ومصاحف خطي ، چاپ سنگي، كتب عكسي، دستنويسها، ميكروفيلم، CDواينترنت، خدمات خود را به فهرستنگاران كتابشناسان، استادان،دانش پ‍ژوهان و نويسندگان عرضه مي نمايد.اداره مخطوطات با دارا بودن مصاحف شريفه متعلق به قرنهاي اوليه و منسوب به ائمه اطهار عليهم السلام و قرآنهاي وقفي كشواد بن املاس در سال 327ق. وابوالقاسم علي بن سيمجور در سال 383 ق. و... از اهميت وي‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ژه اي برخوردار است

 بيش از هزار و پانصد نسخه كتاب خطي و چاپ سنگي مرتبط با تفاسير شيعه در گنجينه مخطوطات كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي نگهداري مي شود.
قديمي ترين كتاب اين مجموعه، تفسير قوارع القرآن است كه در سال 429 هجري قمري كتابت شده است.
افزون بر كتاب هاي خطي و چاپ سنگي مرتبط با تفاسير شيعه، منابع ديگري نيز در قالب لوح فشرده و نوارهاي ويدئو و كاست و پايان نامه و رساله هاي دانشجويي از منابع ديگر تفاسير شيعه كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي هستند.

بخشهاي مخطوطات 
1- مخزن كتب و مصاحف خطي 
 مخزن كتب خطي  در برگيرنده بيش از پنجاه هزار نسخه كتب خطي مي باشد. تعداد قابل توجهي جلدهاي ضربي سوخت و روغني از عهد سلاجقه وتيموري وصفويه وشمار فراواني مرقعات و قطعاتي از خوشنويسان و هنرمندان نامي و برخي اسناد و طومارها و فرامين كه بسيار ممتاز و از شاهكارهاي هنر است، از جمله ذخاير مخزن كتب خطي مي باشد كه قسمتي از آنها در اتاق نفايس در معرض بازديدكنندگان و محققان قرارگرفته است. 
" گالري تصاوير قديمي ترين و نفيس ترين منابع خطي  " 

2- مخزن كتب چاپ سنگي
 مخزن کتب چاپ سنگی با مجموعه ای بالغ بر 32000 نسخه کتاب و منابع چاپ سنگی همواره مورد استفاده علاقه مندان، دانش پژوهان و اهتمام مسئولین فرهنگی این مجموعه بزرگ بوده است . مجموعه ای که بسیاری از منابع و کتابهای آن توسط واقفان بیشماری در طی دوره های گذشته و حال به این مرکز فرهنگی مذهبی اهداء گردیده است. تعدادی از منابع این مجموعه توسط آستان قدس رضوی از دارندگان این منابع خریداری و در اختیار علاقمندان قرار می گیرد. در قسمت كتابهاي چاپ سنگي، اولين چاپهاي سنگي از مصاحف شريفه مانند قرآني كه در سال 1250 هجري قمري در تبريز چاپ شده است قابل توجه مي باشد. بعضي از قرآن هاي چاپ سنگي داراي تذهيب هاي زيباي خطي مي باشند كه عموما در دوره قاجارو مكتب شيراز ظهور يافته اند.
عمده منابع کتب چاپ سنگی بر موضوعاتی نظیر ادیان، ادبیات و تاریخ متمرکز است و بر اساس رده بندی دهدهی دیوئی طبقه بندی شده است. در این مجموعه کتابهای چاپ سنگی مصور، و چاپ سنگی درسی از ابتدای تأسیس دارالفنون وکتابهای چاپ سربی قدیم و کمیاب از دیگر کتابها متمایز شده است. علاقه مندان، اساتید، دانشجویان وپژوهشگران می توانند همه روزه در ساعات اداری ضمن ارائه معرفی نامه از این منابع بهره مند گردند. 
" گالري تصاوير نمونه از كتب چاپ سنگي "  

3- فهرستنگاري
در این بخش گروهی از کتابشناسان و نسخه شناسان نسخه های خطی،به بررسی و تنظیم و نگارش فهرست نسخه های خطی موجود در گنجینه کتابخانه اشتغال دارند.فهرست نگار ابتدا کتابها را به ترتیب الفبایی تنظیم و هر یک را در دو بخش کتابشناسی و نسخه شناسی معرفی می نماید.
4- آماده سازي كتابهاي خطي
کتب خطی پس از خرید یا وقف به قسمت آماده سازی اداره مخطوطات منتقل یافته و در این واحد ابتدا شناسنامه برای کتب خطی نوشته و شناسنامه تهیه شده به ظهر جلد نسخه الصاق میگردد.
مشخصات شناسنامه کتب خطی شامل 17 مورد می باشد که عبارتند از : عنوان، محشی، شارح، مترجم، تاریخ تحریر، نوع خط، تعدادسطر، نام کاتب، موضوع، زبان، عدد اوراق، طول وعرض، شماره عمومی، وقفی یا خریداری، تاریخ وقف.
5- تالار محققان
تالار محققان اداره مخطوطات جهت استفاده فهرستنگاران، کتابشناسان، استادان، دانش پژوهان، نویسندگان و دانشجویان در نظر گرفته شده است، مراجعین محترم می توانند با ارائه معرفی نامه و کارت شناسایی معتبر با تأیید مسئولان اداره از خدمات تالار محققان استفاده نمایند. محققان محترم می توانند برای کسب اطلاعاتی بیشتر با شماره تلفن 8-2232004 داخلی 385 تماس حاصل نمایند.
6- كتابخانه تخصصي مخطوطات
كتابخانه تخصصي اداره مخطوطات جهت استفاده كتابداران، فهرستنگاران، كتابشناسان، استادان، دانش پژوهان و نويسندگان در محل تالار محققان قرار دارد. ‌ مراجعين محترم مي توانند با ارائه معرفي نامه و كارت شناسايي معتبر با تاييد مسوولان اداره از خدمات كتابخانه تخصصي مخطوطات استفاده نمايند.
7-نشر نفايس و تصحيح متون

بخش فيلمتک و خدمات عکس و ميکروفيلم
کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی به لحاظ وجود نسخه های خطی نفیس وارزشمند از سال 1351 شمسی اقدام به تأسیس تهیه میکروفیلم به عنوان (بخش فیلم تک) نموده است. با تجهیز این بخش به دستگاههای متعدد، ازقبیل: دوربین های تهیه میکروفیلم، ریدر پرینتر، دوبلکیت، پروسیسورظهور میکروفیلم، اسکنر تبدیل میکروفیلم به سی دی و... در زمینة عکسبرداری و تهیه میکروفیلم و انتقال تصاویر به رایانه و ذخیره سازی آن به صورت علمی و روزآمد، برابر آخرین تکنیک های موجود در جهت خدمات دهی برتر و سریعتر در خدمت پژوهشگران داخلی و خارجی می باشد، و همچنین طی مبادله میکروفیلم با دیگر کتابخانه های داخلی وخارجی اقدام به غنی سازی آرشیو میکروفیلم خود نموده است. از دیگر فعالیتهای این بخش تهیه میکروفیلم از نسخ خطی موجود در کتابخانه های وابسته آستان قدس مانند: کتابخانه ملی ملک، وزیری یزد، جامع گوهر شاد،آیت الله حکیم در غرب همدان و بعضاً خارج از کشور مثل جامع الکبیر و دارالمخطوطات یمن و غیره می باشد.
شایان ذکر است: که میکروفیلمهای غیر کتابخانه ای که از دیگر کشورهای تهیه و بدست آمده است عبارت است: جمعه الماجد دبی- هندوستان- یمن- اسپانیا- باکو- فرانسه- پاکستان- اسکوریال مادرید- ظاهریه دمشق و دیگر کشورهای آسیای میانه. 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

دست نوشته ها	مرقعات	نفايس و نوادر
پژوهش	انتشارات	تصاوير
خدمات	نمايشگاه مجازي	سايتهاي مرتبط